شهرستان تربت حیدریه

«زباله هاي بيمارستاني» يکي از انواع زباله هاي توليد شده در يک شهر است. اين نوع زباله که به مراتب خطرناک تر از زباله هاي شهري است معمولا در مراکز بهداشتي و درماني توليد مي شود اما ۷۰درصد مراکز بهداشتي مشهد در جمع آوري اين زباله ها همکاري نمي کنند.زباله هاي بيمارستاني از انواع مواد زايد جامد خطرناک است و به ۲بخش سمي و غيرسمي تقسيم مي شود.بر اساس مطالعات انجام شده ۷۵تا۸۰ درصد زباله ها در مراکز پزشکي، زباله عادي يا از نظر ساختاري مشابه زباله هاي شهري هستند. فقط ۲۰تا۲۵درصد اين زباله ها که عفونت زا و بيماري زا هستند نياز به فرآوري دارند. اين نوع زباله ها که همراه با ديگر زباله ها جمع آوري و دفع مي شود خطرات بسياري را به همراه دارد.

به گفته کارشناسان مهم ترين خطر زباله هاي بيمارستاني، آلوده سازي محيط با عوامل پاتوزن و باکتري هاست. شهر مقدس مشهد به عنوان پايتخت معنوي ايران و حضور سالانه زائران در اين شهر و به دليل وجود مراکز درماني و بهداشتي کلان، روزانه حجم انبوهي از زباله هاي عادي و عفوني بيمارستاني را به خود مي بيند و با وجود مشکلات بهداشتي اين زباله ها هنوز راه حل موثري براي بي خطرسازي و دفن آن پيدا نشده است. جمع آوري و دفع غيربهداشتي اين گونه زايدات بيمارستان  ها، مراکز درماني و مطب هاي خصوصي پزشکان علاوه بر ايجاد مشکلات زيست محيطي سلامت شهروندان مشهدي را تهديد مي کند که با گذشت سال ها هنوز اين زباله هاي عفوني پزشکي به صورت اصولي جمع آوري نمي شود و حتي با وجود خطرناک بودن با زباله هاي شهري مخلوط مي شود و خطرات زيادي را به وجود مي آورد.در اين بين زباله هاي توليد شده در بيمارستان ها، درمانگاه ها و مطب هاي خصوصي پزشکان با هم متفاوت اند که هر کدام مشکلات خاص خود را در جمع آوري زباله ها دارند.درباره اين زباله ها مديرعامل سازمان پسماند شهرداري مشهد مي گويد: تنها ۳۰درصد مراکز پزشکي شهر در جمع آوري و بي خطرسازي زباله هاي عفوني همکاري مي کنند.

«نجفي» به فعاليت بيش از ۳۰ بيمارستان در شهر مشهد اشاره مي کند و مي افزايد: توليد زباله هاي عفوني در مطب هاي خصوصي پزشکان به عنوان مشکل اصلي در اين زمينه است که با توجه به اين که از نظر مالي بيشترين بهره وري اقتصادي را دارند ولي کمترين همکاري را در زمينه جمع آوري زباله هاي عفوني انجام مي دهند. در همين راستا بايد بخش خصوصي در کانون توجه اجراي طرح هاي بي خطرسازي زباله هاي عفوني قرار گيرد.اين مسئول شهرداري به روش امحاي اين زباله ها اشاره و تصريح مي کند: براي اين که اين دسته از زباله ها بي خطر و در قالب زباله هاي عادي دفن شود در سال هاي گذشته، دستگاه «اتوکلاو» از طريق وزارت بهداشت به بيمارستان ها واگذار و مورد استفاده قرار گرفت. وي مي افزايد: سازمان محيط زيست متولي تشخيص و تاييد کارآمدي دستگاه هاي اتوکلاو در تبديل کردن زباله هاي عفوني به عادي است اما سازمان بازيافت تاکنون هيچ تاييديه اي مبني بر موثربودن استفاده از اين دستگاه از سوي سازمان محيط زيست دريافت نکرده است.نجفي روش ديگر را که در عمده کشورهاي دنيا از آن استفاده مي کنند، روش زباله سوز عنوان و اضافه مي کند: بهترين روش استاندارد در اين زمينه سوزاندن زباله هاست که در حال حاضر در مشهد محلي مشخص شده و اقدامات زيربنايي آن در دست اقدام است که در آينده از اين روش استفاده مي شود.

مديرسازمان بازيافت مشهد توليد زباله هاي عفوني در اين شهر را ۱۳تا۱۵ تن در روز عنوان و همچنين به گذشت ۳سال از عمر طرح ويژه جمع آوري و بي خطرسازي زباله هاي عفوني پزشکي اشاره کرد و گفت: اين طرح در محدوده خيابان هاي سناباد، چهارراه دکترا و احمدآباد اجرا مي شود و طي اين مدت بيشتر مطب هاي خصوصي در اين زمينه همکاري نمي کنند و با هزينه مردم براي جمع آوري زباله هاي عفوني اقدام مي شود که اگر اين روند ادامه داشته باشد از طريق مراجع قضايي اقدام مي کنيم.

زباله هاي بيمارستاني به دليل داشتن انواع ترکيبات خطرناک مانند مواد شيميايي، دارويي، ميکروبي و عوامل بيماري زا از حساسيت ويژه اي برخوردارند و تفکيک نشدن و دفع غيراصولي و غيربهداشتي آن علاوه بر معضلات زيست محيطي مي تواند خاصيت جهش سلول و سرطان زايي براي انسان داشته باشد.«مهري رضايي» کارشناس محيط زيست در اين زمينه اظهار داشت: مشهد سالانه پذيراي گردشگر پزشکي است و همچنين با طيف وسيعي از بيماري ها روبه رواست.وي مي افزايد: ۹۹درصد بيمارستان ها در شهر واقع شده اند و زباله هاي عفوني براي رساندن به دفنگاه بايد از مرکز شهر خارج شود و در اين حمل و نقل ممکن است خطرهاي زيادي براي شهروندان داشته باشد.رضايي اضافه مي کند: بايد روش بي خطرسازي زباله ها در محل بيمارستان ها و مطب هاي خصوصي پزشکان انجام شود که در جمع آوري و حمل آن موجب خطر نشود.

همچنين لولايي کارشناس سازمان محيط زيست در گفت وگو با خراسان توليد پسماندهاي پزشکي در استان را ۳۶۸تن در روز اعلام مي کند و مي گويد: ۸هزارو۷۶۰ تن زباله در روز در بيمارستان هاي مشهد توليد مي شود که معمولا از نظر ضوابط ۱۰-۲۰ درصد زباله ها، عفوني محسوب مي شود ولي به خاطر اين که ريسک نشود به طور ميانگين حدود 32.5 درصد زباله عفوني توليد مي شود.لولايي به وجود بيش از ۳۱ بيمارستان در مشهد اشاره و تصريح مي کند: از اين تعداد ۹ بيمارستان داراي دستگاه «اتوکلاو» براي بي خطرسازي زباله هاي عفوني مي باشد.وي در پاسخ به سوال خراسان که عملکرد مطب هاي خصوصي پزشکان در اين زمينه چگونه است؟ مي گويد: مطب هاي خصوصي پزشکان معضلي است که به طور روزانه زباله هاي خود را به صورت عادي خارج مي کنند و همين امر موجب ورود برخي افراد سودجو و زباله گرد و در نهايت وجست و جوي غير بهداشتي اين گونه زباله هاي خطرناک و عفوني مي شود. اين در حالي است که براساس ماده ۷ قانون مديريت اجراي پسماند،توليدکنندگان زباله هاي عفوني وظيفه جمع آوري زباله هاي خود را دارند و شهرداري به عنوان مدير اجرايي هزينه هاي جمع آوري را طبق تعرفه هاي موجود از توليدکننده دريافت مي کند.

مسئول واحد ساماندهي پسماندهاي پزشکي سازمان پسماند شهرداري مشهد نيز با بيان مطالب فوق تصريح مي کند: با توجه به اين قانون و مشکلات پسماندهاي زباله هاي پزشکي در برابر زباله هاي خانگي مطب هاي خصوصي پزشکان آن چنان در پرداخت و تفکيک زباله ها همکاري نمي کنند. «الهام رضايي» مي افزايد: درصد بالايي از مطب هاي خصوصي پزشکان همکاري نمي کنند و اين درصد خيلي خطرناک است.همچنين رئيس کميسيون خدمات شهري و زيست محيطي شوراي اسلامي مشهد وضعيت زباله هاي پزشکي را در اين شهر نگران کننده اعلام مي کند و اظهار مي دارد: اکثر بيمارستان ها، درمانگاه‌ها و مطب هاي خصوصي زباله هاي عفوني خود را بي خطر نمي کنند و همراه زباله هاي عادي خارج مي کنند که اين امر جاي نگراني دارد.فاطمه غيور به وجود ۳۱ بيمارستان در شهر اشاره کرد و افزود: از اين تعداد فقط ۱۰ بيمارستان مجهز به دستگاه «اتوکلاو »هستند و ۲۱ بيمارستان به همراه ديگر درمانگاه ها و مطب هاي خصوصي پزشکان فاقد دستگاه بي خطرسازي زباله هاي عفوني اند.وي اضافه مي کند: بيمارستان ها و مطب هاي خصوصي پزشکان وظيفه دارند زباله هاي خود را بي خطر کنند و تحويل شهرداري دهند ولي در حال حاضر مشاهده مي شود که زباله هاي عفوني خود را همراه زباله هاي عادي به شهرداري تحويل مي دهند و اين موجب خطراتي براي محيط زيست و انسان ها مي شود.عضو کميسيون فرهنگي و اجتماعي شوراي اسلامي مشهد يادآور مي شود: جامعه پزشکي جزو تحصيل کرده ها هستند و با اين که از خطرات اين موضوع آگاهي دارند ولي اين موضوع بزرگ را فراموش کردند که جاي نگراني دارد.

غيور در پاسخ به سوال خبرنگار ما که در اين زمينه شوراي شهر چه برنامه هايي دارد؟ اظهار مي دارد: يکي از اولويت هاي مهم برنامه سال۹۰ کميسيون خدمات شهري و زيست محيطي شوراي اسلامي مشهد پي گيري اين موضوع است که مراکز پزشکي مجهز به دستگاه بي خطر سازي زباله ها شوند و يا هزينه آن را به شهرداري تحويل دهند تا شهرداري طي برنامه اي آن را انجام دهد.