شهرستان تربت حیدریه

خبرگزاري دانشجويان ايران - سبزوار
سرويس: اقتصادي

عضو هيات علمي دانشگاه فردوسي گفت: برداشت شديد از منابع آب زيرزميني درطول سال هاي 66تا80 باعث منفي شدن بيلان آب در ايران شده واين شرايط درحال تشديد شدن است.

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) - منطقه خراسان، دکتر حسين انصاري در گردهمايي کشاورزان پيشرو سبزوار که در محل سالن اجتماعات دانشگاه آزاد اسلامي سبزوار برگزارشد، بر بهينه سازي مصرف آب به عنوان يک ضرورت تاکيد کرد و افزود: مصرف بهينه آب در کشاورزي يک ضرورت است که در صورت عدم توجه به آن تبديل به اجبار مي شود.

وي با اشاره به اهميت آب به عنوان يکي از عوامل موثر در تغذيه ومحيط زيست انسان و تشکيل دهنده بخش اعظمي از اجزاي بدن انسان وگياهان افزود: اگرچه 75درصد کره زمين از آب تشکيل يافته اما تنها 3درصد از آن آب شيرين است که البته تمامي آن قابل دسترسي نمي باشد و در حال حاضر تنها حدود نيم درصد آب موجود در جهان که مناسب کشاورزي، شرب و صنعت است، قابل استفاده است.

انصاري افزود: اين آب ميزان کمي نيست اما مشکل اصلي توزيع نامناسب آب درنقاط مختلف دنيا و نيز دخالت هاي بي اساس بشر با توسعه ناپايدار بوده که محدوديت منابع آبي را تشديد کرده است.

وي آب تجديد شده قابل استفاده در ايران را کمتر از 3دهم درصد دانست و گفت: توزيع نامناسب آب در آسيا شرايط نامطلوبي دارد و در ايران با توجه به اقليم خشک ونيمه خشک آن شديدتر است و درحال حاضر ايران تقريبا تمام آب تجديد پذيرخود را مصرف مي کند و از ميزان 413 ميليارد متر مکعب آب کشور 70درصد آن درتبخير ازبين مي رود و تنها 30 درصد آن يعني 130ميليارد باقي مي ماند که 100ميليارد آن درحال استفاده است.

وي تاکيدکرد: به تعبير ديگر 71درصد آب هاي سطحي و زيرزميني کشور به طور مستقيم مورد استفاده قرار مي گيرد.

وي با اشاره به مشکل توزيع مکاني نامناسب آب درکشور اذعان داشت: با اين شرايط ميزان سرانه آب درسال 82 براي هر فرد 2هزار متر مکعب بود و درحال حاضر به هزار و 800متر مکعب کاهش يافته است وبا توجه به شرايط کنوني اين ميزان در سال 1400 به حدود کمتر از هزار متر مکعب مي رسد و درسال 1410به حدود 800 متر مکعب مي رسد و اين درحالي است که شرايط زندگي سالم براي هرکس داشتن حداقل هزار متر مکعب آب است که با اين وضع ايران در سال 1410به شرايط زير خط فقرآب مي رسد.

انصاري در ادامه گفت: درسال1410(2025 ميلادي) ايران جزو کشورهايي قرار مي گيرد که با کمبود فيزيکي آب مواجه مي شوند يعني آبي براي مصرف کردن نخواهند داشت و همه اينها نشان دهنده اين مساله است که عدم توجه به ضرورت بهينه سازي آب تبديل به اجبار مي شود.

وي شرايط فوق بحراني آب درخراسان بزرگ را مساله جدي دانست که 28درصد کسري مخزن آب هاي زيرزميني کشور دراين استان قرار دارد و بر مصرف بهينه آب از سوي کشاورزان، دانشمندان، سياسيون و... به عنوان يک وظيفه تاکيد کرد.

مدرس دانشکده کشاورزي دانشگاه فردوسي با اشاره به از بين بردن تعادل بين تغذيه و برداشت آب خاطر نشان کرد: سرعت توسعه ناپايدار ما را از توجه به برداشت هاي بي رويه آب هاي زيرزميني که درطول 5/4 ميليارد سال عمر زمين به دست آمده، بازداشته است.

وي آلودگي آب هاي زيرزميني از طريق فاضلاب هاي صنعتي و کودهاي نامناسب در بخش کشاورزي را مشکل ديگري دانست که بشر براي سفره هاي آب زيرزميني ايجاد مي کند.

وي در خصوص نحوه تاثير توسعه ناپايدار بر محدوديت منابع آب يادآور شد: رشدجمعيت از يک سو وبالا رفتن بي رويه سطح زندگي ها نشان مي دهد در 21سال آينده نياز به آب 2برابر خواهد شد اين درحالي است که ما با محدوديت منابع آبي مواجه مي شويم و آمار نشان مي دهد درسال 2025 ، 7ميليارد نفر از جمعيت جهان در65 کشور با کمبود فيزيکي آب مواجه اند که ايران نيز يکي از اين کشورهاست و آمار سال 1950 کمبود آب در12 کشور براي 20 ميليون نفر و در سال 1990 اين ميزان براي 300ميليون نفر در قالب 26 کشور را نشان مي دهد.

دکتر انصاري تخريب اراضي به خصوص درمناطق خشک، شور شدن اراضي، تخريب مراتع وبيابان زايي، خشکسالي ومهاجرت را از نتايج توسعه پايدار عنوان کرد.

وي تاکيد کرد: البته محدوديت ونبود منابع آب نبايد کشاورزان را از هدف اصلي خودشان يعني تامين غذا وامنيت غذايي دور کند. کشاورزان رسالت بزرگي به دوش دارند که نمي توان به سادگي از کنار آن گذشت اما متاسفانه درمحافل سياسي امروز اين مساله به دست فراموشي سپرده شده است.

عضو هيات علمي دانشگاه فردوسي افزود: تا سال 2030 جمعيت جهان 2برابر مي شود که جمعيت شهري 5/2 برابر شده و جمعيت روستايي تغيير نخواهد داشت که قشر کشاورزان روستايي براي پاسخ به اين نياز عظيم بخصوص درکشور ما نيازمند بهبود توليداتش مي باشد که خود بهبود توليد نيز نيازمند حمايت دولت است وامروزه مساله امنيت غذايي به عنوان يک حق در جهان مطرح شده است که اگر مسوولان خود به اين امر توجه نکنند دنيا آنها را به رعايت اين حق مجبور مي سازد.

وي تاکيد کرد: اگر کشور ما خواهان تامين غذاست بايد آب را درست مصرف نموده و با همين منابع آب در دسترس، توليد محصولاتش را چند برابر نمايد و نبايد از نياز اصلي خود يعني غذا به علت محدوديت منابع آبي فاصله بگيرد، بلکه بايستي آب را درست مصرف کنند.

انصاري خاطرنشان کرد: محدوديت منابع آبي، کاهش شديد کيفيت منابع آبي در دسترس، افزايش تقاضا براي آب در بخش هاي مختلف مصرف، افزايش هزينه دستيابي به منابع جديد آبي، ضرورت افزايش ميزان توليد محصولات کشاورزي و دستيابي به امنيت غذايي و تکليف شرعي براي حفظ منابع طبيعي و نعمات الهي براي آيندگان ضرورت مصرف بهينه آب را هرچه بيشتر نشان مي دهد و در نهايت نياز به تغيير استراتژي ها به دليل پاسخ گو نبودن استراتژي هاي کنوني را بيشتر مشهود مي سازد.

مدرس دانشکده کشاورزي دانشگاه فردوسي با اشاره به وجود 2مساله تامين غذا وامنيت غذايي از يک سو و محدوديت منابع آب از سوي ديگر گفت: از آنجايي که بيشترين استفاده از آب را در بخش کشاورزي داريم بهينه سازي مصرف آب کشاورزي ضروري تر مي شود.

وي راهکارهاي اين تغيير استراتژي را تامين تقاضاهاي جديد، از طريق مداخلات فني و خلق پروژه هاي جديد آب، تامين بخشي از نيازها از طريق ابزار فني مانند مديريت کارآمدتر و تجهيزات نوين، استفاده از علم و تجربه براي تخصصي شدن کشاورزي، بازبيني در برنامه غذايي، اصلاح نباتات و يافتن واريته هاي پر محصول و تغيير حوزه مديريت تامين آب به مديريت تقاضا ذکر کرد.

وي افزايش بهره وري آب را يکي ديگر ازمسايل قابل توجه دانست و تصريح کرد: با اين تغيير ميزان توليد محصولات افزايش مي يابد؛ در حال حاضر در دنيا به ازاء هر متر مکعب آب 5/1 کيلوگرم محصول توليد مي شود که اين رقم در کشور ما به 7 تا 9 دهم کيلوگرم است که اگرما بتوانيم در شرايط کنوني وضعيت خود را به متوسط جهاني برسانيم توليد غذا را 2برابر کرده ايم.

انصاري افزود: کاشت محصولاتي که افزايش توليد دارند و نيز استفاده از ابزاري مانند کاشت زير پوشش گلخانه اي را عامل مهمي در مصرف بهينه آب دانست و گفت: با کشت گلخانه اي توليد20 برابر افزايش مي يابد.

وي بر افزايش راندمان آبياري از طريق انتخاب درست سيستم هاي آبياري به عنوان يک عامل توليد بيشتر اشاره کرد و اذعان داشت: به دليل عدم آبياري درست انرژي گياه به جاي توليد صرف گرفتن آب از زمين شده و نيز عدم انتخاب محصول درست براي کشت انرژي گياه براي مقابله با شرايط گرما مصرف مي شود که در نهايت سبب کاهش توليد کشاورزي مي شود.

وي برتغيير نگاه آب به عنوان يک کالاي اقتصادي تاکيد کرد و افزود: آب يک کالاي اقتصادي (اجتماعي) است نه يک کالاي آزاد و با اين تعريف بهينه سازي مصرف آب توجيه مي يابد و حتي بخش خصوصي سعي مي کند که اين کالاي اقتصادي اش يعني آب را از دست ندهد و همه اقشار در بهينه سازي آن به هم کمک مي کند.