تناقض گويي مديران درباره توزيع شير مدارس
خراسان رضوي - مورخ یکشنبه 1390/08/01 شماره انتشار 17964
نويسنده: علي ترابي

بيش از ۳۰روز از آغاز سال تحصيلي جديد مدارس استان سپري شده اما تاکنون دستورالعملي در خصوص توزيع شير در مدارس استان ابلاغ نشده است و دانش آموزان استان، هم چنان منتظر شروع توزيع شير در مدارس هستند.در اين ميان برخي مسئولان معتقدند با توجه به مشخص نشدن اعتبار لازم و هم چنين اجراي هدفمندي يارانه ها، ممکن است طرح توزيع شير در مدارس متوقف شود.از طرفي برخي مسئولان مربوطه در وزارت آموزش و پرورش نيز در پاسخ سوال خراسان اين شايعه را رد کرده اند و اظهار مي دارند امسال هم طرح توزيع شير مدارس اجرا مي شود.گزارش امروز ما پي گيري آخرين وضعيت توزيع شير در مدارس استان خراسان رضوي از زبان مسئولان مربوطه است...

پرونده توزيع شير مدارس ۱۱سال قبل يعني از سال۱۳۷۹ با توزيع شير ميان ۱۰هزار دانش آموز گشوده شد و به تدريج در تمام نقاط کشور گسترش يافت.چند سال بعد يعني در سال۱۳۸۳، تعداد دانش آموزان برخورداراز توزيع رايگان شير به ۱۲ميليون و ۵۰۰هزار نفر در سراسر کشور رسيد. بدين ترتيب از نظر تعداد افراد تحت پوشش، ايران بزرگ ترين برنامه شير مدارس در جهان را به خود اختصاص داد.در خراسان رضوي به همت جهاد کشاورزي استان، اجراي اين طرح از سال۱۳۸۱ آغاز شد و تا سال۸۵، ۲۰۰هزار دانش آموز تحت پوشش اين طرح قرار گرفتند.از سال۸۵ نيز اداره کل آموزش و پرورش خراسان رضوي، اجراي طرح را در استان بر عهده گرفت اين طرح در سال گذشته با اعتباري بالغ بر ۱۴۰ميليارد ريال، براي بيش از يک ميليون دانش آموز در ۷۰نوبت اجرا شد. طبق آخرين آمار اکنون خراسان رضوي با جمعيت يک ميليون و ۱۰۷هزار نفري دانش آموزان بالاترين آمار دانش آموزان کشور را دارد. به همين سبب توزيع شير در اين جمعيت کلان نيز مي تواند نيازهاي تغذيه اي اين گروه را تامين کند.

سنت خوب توزيع شير در مدارس

يکي از اولياي دانش آموزان که فرزندش در مقطع سوم ابتدايي مشغول به تحصيل است، در مورد توزيع شير در مدارس به خبرنگار خراسان مي گويد: به نظرم اين کار خوبي است که چند سالي است آغاز شده است و دانش آموزان در کنار همکلاسي هاي خود، از شيرهايي که در مدرسه توزيع مي شود استفاده مي کنند. «هادي نقيبي» مي افزايد: متاسفانه امسال با گذشت يک ماه از سال تحصيلي، هنوز در مدارس شير توزيع نمي شود.«شبنم شجاعي» يکي ديگر از اوليا که دخترش در مقطع راهنمايي مشغول به تحصيل است نيز مي گويد: توزيع شير در مدارس طرح خوبي است و اين مسئله براي دانش آموزان مخصوصا دختران، فرهنگ سازي بسيار مناسبي است.وي در ادامه مي گويد: از برخي مسئولان آموزش و پرورش مي خواهيم موضوع توزيع شير را در مدارس پي گيري کنند.همچنين بر کيفيت و توزيع به موقع شير، در مدارس هم نظارت بيشتري داشته باشند.وي خاطرنشان مي کند: سال گذشته به دليل توزيع برخي شيرهاي آلوده، شاهد مسموميت تعدادي از دوستان دخترم بودم. اميدوارم امسال در صورت توزيع شير، بر اين مسئله نظارت بيش تري اعمال شود.«لبافي» مدير مدرسه شاهد طوبي مقطع ابتدايي، درباره توزيع شير مدارس به خراسان مي گويد: يک ماهي از سال تحصيلي جديد گذشته اما هنوز هيچ آيين نامه اي در خصوص توزيع شير به مدارس ابلاغ نشده است.وي تصريح مي کند: سال گذشته شير در مدارس استان توزيع مي شد و دانش آموزان از آن استقبال مي کردند. اين يک حرکت ارزشمند است که دولت بايد سعي کند اين طرح را هر ساله و هم زمان با شروع سال تحصيلي آغاز کند.لبافي هم چنين اضافه مي کند: با اين وجود در مدرسه ما تغذيه سالم با توزيع لوبيا، عدسي، نان و پنير و... در برنامه غذايي دانش آموزان گنجانده شده است.«مريم خيرخواهان» مدير مدرسه غيرانتفاعي رضوان هم به خراسان مي گويد: امسال هنوز آيين نامه اي مبني بر اين که آموزش و پرورش قصد دارد در مدارس شير توزيع کند، به ما ابلاغ نشده است ما هم چنان بلاتکليف هستيم.وي به نحوه توزيع شير در سال گذشته اشاره مي کند و مي افزايد: سال گذشته از ۲۰مهرماه اجراي اين طرح در مدارس استان آغاز شد و حدود ۹۰درصد دانش آموزان از توزيع شير بهره مند شدند.

احتمال توقف طرح

مسئول واحد بهبود تغذيه مرکز بهداشت استان در گفت وگو با خراسان، از احتمال توقف اجراي طرح توزيع شير در مدارس خبر مي دهد. دکتر زهرا اباصلتي مي گويد: احتمالا طرح توزيع شير مدارس با توجه به اجراي هدفمندي يارانه ها و ابلاغ نشدن آيين نامه اجرايي، متوقف شود.«دکتر اباصلتي» به مهم ترين ويژگي توزيع شير در مدارس اشاره مي کند و مي گويد: شايد نوشيدن يک ليوان شير در روز، براي تامين کلسيم مورد نياز بدن يک انسان کافي نباشد اما مهم ترين هدف توزيع شير در مدارس، فرهنگ سازي مصرف شير ميان دانش آموزان و خانواده هاست. وي با بيان اين که سرانه مصرف شير و لبنيات در استان پايين است، مي افزايد: با توجه به گراني لبنيات، توزيع شير در مدارس به خصوص در خراسان رضوي فرصت خوبي براي فرهنگ سازي است. ما حتي به مربيان مدارس هم توصيه کرده ايم در حضور دانش آموزان و براي تشويق آن ها «شير»مصرف کنند.اين کارشناس تغذيه اضافه مي کند: ۹۰درصد مردم خراسان رضوي با کمبود کلسيم مواجه هستند. از اين رو اگر دولت براي طرح توزيع شير در مدارس هزينه کند، در آينده از پرداخت هزينه هاي گزاف، بابت درمان پوکي استخوان و ديگر بيماري هاي ناشي از مصرف نکردن شير و فرآورده هاي لبني جلوگيري خواهد شد. وي معتقد است: مهم ترين مشکلي که در اثر مصرف نکردن شير و مواد لبنياتي به وجود مي آيد، کمبود کلسيم است. به همين دليل دانش آموزان خراساني بايد روزانه ۳ نوبت از شير يا از مواد لبني استفاده کنند.وي از شير به عنوان کامل ترين غذا و منبع ارزشمند کلسيم، پروتئين، ويتامين و املاح شناخته شده ياد مي کند و مي گويد: مصرف شير براي تمام افراد به ويژه کودکان ضروري و اجتناب ناپذير است.

کم توجهي برخي مسئولان مربوطه

دبير اسبق کميته ملي شير مدارس معتقد است که اجراي بزرگ ترين طرح شير مدارس کشور، مورد کم توجهي برخي مسئولان مربوطه قرار گرفته است.«دکتر عزيزا... کمال زاده» در گفت وگو با گزارشگر خراسان اظهار مي دارد: با وجود اين که برخي مسئولان استمرار اجراي برنامه توزيع شير مدارس در سال تحصيلي جديد را اعلام کرده اند اما متاسفانه با گذشت بيش از يک ماه از آغاز سال تحصيلي هنوز اعتباري براي اين طرح منظور نشده است.چنين به نظر مي رسد شايد طرح توزيع شير مدارس امسال اجرا نشود. اين محقق و کارشناس در زمينه بررسي کيفيت شير، به اهميت و ارزش غذايي شير براي کودکان و به ويژه دانش آموزان اشاره مي کند و مي افزايد: همه کودکان حق برخورداري از تغذيه خوب، محيط مناسب و مراقبت هاي بهداشتي اساسي را دارند تا در برابر انواع بيماري ها محافظت و از رشد و تکامل جسمي و فکري مناسب بهره مند شوند.به همين دليل در اکثر کشورها و به ويژه کشور ما، مسئولان بايد نسبت به راهکارهاي بهبود وضع تغذيه کودکان توجه خاصي داشته باشند. اجراي توزيع شير مدارس از جمله اين راهکارهاست.کمال زاده به مقدار اندک توزيع شير در مدارس اشاره و تصريح مي کند: جمعيت مدارس کل کشور از نظر تعداد افراد تحت پوشش اين طرح نسبت به ديگر کشورها بيشتر است. اما با توزيع سالانه تنها ۱۴کيلوگرم در ۷۰نوبت(روز) براي هر دانش آموز، مي توان گفت کمترين مقدار شير در مدارس ما توزيع مي شود. اين متخصص متابوليسم انرژي و پروتئين در توضيحات بيشتري مي گويد: کشوري مثل تايلند ۸ ميليون دانش آموز را تحت پوشش قرار داده است و در سال، ۵۲ کيلوگرم شير در ۲۶۰ روز (نوبت)، به هر دانش آموز اختصاص مي يابد. اين امر باعث شده است درصد سوءتغذيه در ميان کودکان از ۵۰درصد به ۵درصد کاهش و هم چنين علاوه بر افزايش هوش، قدرت يادگيري و سلامت دانش آموزان، قد سالانه عادي آن ها نيز از۲تا۳ سانتي متر به ۵ تا ۶ سانتي متر افزايش يابد.دبير اسبق کميته ملي شير مدارس مي گويد: البته مسئولان ستاد هدفمندي يارانه ها اعلام کردند که نه تنها يارانه شير مدارس قطع نخواهد شد، بلکه بخشي از يارانه قطع شده شير خانوار نيز به مدارس اختصاص مي يابد. حتي به وزارت آموزش وپرورش ابلاغ شده است که مقدار شير بيشتري در مدارس توزيع شود.وي مي افزايد: در حال حاضر وضعيت موجود نشان دهنده اين است که نه تنها يارانه بيشتري به برنامه شير مدارس اضافه نشده، بلکه حتي مقدار اعتبار آن تاکنون مشخص نشده است. همين مسائل نگراني هايي در مورد اجرا نشدن اين برنامه به وجود آورده است. اين در حالي است که به اعتقاد مسئولان مربوطه و مردم، يکي از هدفمندترين يارانه ها در کشور يارانه شير مدارس است و بي شک اجرايي نشدن برنامه شير مدارس، ضربه سنگيني بر پيکره بهداشت و سلامت کودکان و دانش آموزان و آينده سازان جامعه وارد مي کند.

منتظر ابلاغ اعتبار

کارشناس مسئول تغذيه و برنامه ريزي شير مدارس خراسان رضوي هم با اظهار بي اطلاعي از زمان اجراي طرح توزيع شير در مدارس، به خبرنگار خراسان مي گويد: امسال هم چنان منتظر تامين اعتبار از سوي وزارت آموزش وپرورش هستيم. «جواد طالب نژاد» در پاسخ به اين سوال که آيا مشخص است چه زمان اين اعتبار تخصيص مي يابد، مي گويد: زمان آن نه تنها در استان بلکه در کل کشور هم مشخص نيست. وي يادآور مي شود: خراسان رضوي به عنوان بزرگ ترين مجري اين طرح در کشور، به محض ابلاغ شدن اعتبار توزيع شير را آغاز مي کند.طالب نژاد با اشاره به تخصيص اعتبار ۱۴۰ ميليارد ريالي توزيع شيرمدارس در سال گذشته تصريح مي کند: با اين اعتبار، بيش از يک ميليون دانش آموز در تمام مراکز آموزشي شامل پيش دبستاني، ابتدايي، راهنمايي، متوسطه، پيش دانشگاهي و کودکان تحت پوشش بهزيستي به همراه کارکنان و کارمندان، در ۷۰ نوبت تحت پوشش قرار گرفتند.طالب نژاد معتقد است: دولت قصد دارد، پس از قطع يارانه شير، از يارانه شير مدارس حمايت کند. وي خاطرنشان مي کند: کارگروه شير در استان شامل نمايندگاني از استانداري، مرکز بهداشت، بازرگاني و آموزش وپرورش، هر سال پس از تخصيص اعتبار با تشکيل جلسات متعدد براي توزيع شير، با کارخانه هاي مختلف استان قرارداد مي بندند. سال گذشته نيز از بين ۶۰ کارخانه لبني، ۲۳ کارخانه انتخاب و با آن ها قرارداد بسته شد.کارشناس تغذيه مدارس استان هم چنين به توزيع نان غني شده در مدارس اشاره مي کند و مي گويد: اين طرح براي اولين و آخرين بار در سال ۸۸ اجرا شد و در آن سال، نان غني شده در مدارس استان توزيع شد.

ممکن است امسال شير در مدارس توزيع نشود!

مدير کل آموزش وپرورش خراسان رضوي علت توزيع نشدن شير مدارس در استان را، تخصيص نيافتن اعتبارات لازم از سوي وزارت آموزش وپرورش عنوان مي کند. «محمد تقي فخريان» در گفت وگو با خراسان به اجراي قانون هدفمندي يارانه ها اشاره مي کند و مي افزايد: بر اساس شنيده ها با توجه به اجرا شدن قانون هدفمندي يارانه ها، ممکن است امسال طرح توزيع شير در مدارس اجرا نشود.

وي در پاسخ به اين سوال که آيا اين موضوع به صورت رسمي اعلام شده است؟ مي گويد: خبر موثقي مبني بر اين که طرح توزيع شير مدارس اجرا نشود، نداريم اما با توجه به اين که يارانه را اکنون افراد دريافت مي کنند، نگاه جدي آموزش وپرورش اين است که اين طرح ديگر اجرا نشود!وي يادآور مي شود: البته براي دانش آموزان در مناطق محروم، هم چنان تغذيه رايگان و پوشاک در نظر گرفته مي شود.وي هم چنين خاطرنشان مي کند: ما منتظر آخرين تصميم وزارت آموزش وپرورش در اين زمينه هستيم. وي درباره اين که آيا نان غني شده در مدارس توزيع مي شود يا خير مي گويد: نان غني شده فقط در سال ۸۸ توزيع شد ولي در مناطق محروم طرح تغذيه رايگان، پوشاک و کفش سالانه اجرا مي شود.

بدهي دولت به کارخانه هاي لبني

دبير کميته ملي توزيع شير مدارس نيز در گفت و گو با گزارشگر خراسان به مصوبه ستاد هدفمندسازي يارانه ها استناد مي کند و مي گويد: در قانون هدفمندسازي يارانه ها، بر توسعه طرح توزيع شير مدارس تأکيد شده است.عليرضا کريميان درباره شايعه هايي مبني بر اجرا نشدن طرح توزيع شير در مدارس در سال جاري مي گويد: نه تنها هيچ برنامه اي براي حذف توزيع شير در مدارس وجود ندارد، بلکه تصميم بر اين است که در سال جاري نيز اين طرح اجرا شود.وي علت تأخير توزيع شير در مدارس را اين گونه عنوان مي کند: علت تأخير به سبب تغيير روش اجرايي بودجه کشور است که تاکنون اعتبار لازم در اختيار وزارت آموزش و پرورش قرار نگرفته است.از وي درباره زمان قطعي توزيع شير مدارس سوال مي کنيم. کريميان مي گويد: واقعيت اين است زمان قطعي توزيع شير مشخص نيست چرا که زمان قطعي اجراي اين طرح در حوزه کاري ما قابل پيش بيني نيست. ما منتظر هستيم تا اجراي اين طرح از سوي حوزه راهبردي نهاد رياست جمهوري به وزارت آموزش و پرورش ابلاغ شود. از زمان اعلام اعتبار مورد نياز، ۳۰ تا۴۵ روز زمان نياز است که اين طرح در سراسر کشور اجرايي شود.کريميان عنوان مي کند: براي سال جاري ۲۳۰ ميليارد تومان اعتبار پيش بيني کرديم که اگر اين اعتبار تخصيص پيدا کند، تمام دانش آموزان مورد نظر در کشور تحت پوشش قرار خواهند گرفت.وي در پاسخ به اين سوال که از اعتبار پيش بيني شده، چه مقدار به استان خراسان رضوي تخصيص مي يابد اظهار مي دارد: در حال حاضر نمي توانم اعلام کنم که چه مقدار در نظر گرفته مي شود زيرا اين مسئله به اعتباري که تخصيص پيدا مي کند، بستگي دارد. وي خاطر نشان مي کند: بعد از مشخص شدن اعتبار مورد نياز، چند فاکتور مهم براي در نظر گرفتن اعتبار لازم براي استان ها وجود دارد که مهم ترين و اصلي ترين آن تعداد دانش آموزان است. وي همچنين يادآور مي شود: در سال تحصيلي گذشته، ۱۸۰ ميليارد تومان اعتبار براي يارانه شير مصوب شده بود که از اين مبلغ حدود ۱۵ ميليارد تومان به توزيع شير مدارس استان خراسان رضوي اختصاص يافت.در برخي خبرگزاري ها به نقل از دبير کميته ملي شير مدارس، اواخر آبان ماه زمان توزيع شير مدارس در ۱۵ استان کشور اعلام شده است. کريميان درباره صحت و سقم اين خبر مي گويد: با توجه به اعتبار اندکي که تخصيص پيدا کرده بود قرار بود اين طرح اجرا شود ولي بدهي ما به کارخانه هاي لبني باعث شد که اين اعتبار بابت پرداخت بدهي به کارخانه هاي لبني هزينه شود. ما همچنان منتظر هستيم تا بقيه اعتبارات تخصيص داده شود تا بر اساس يک جدول زمان بندي مشخص، توزيع شير در مدارس را آغاز کنيم.وي هم چنين يادآور شد: اگر اين اعتبار به موقع در اختيار وزارت آموزش و پرورش قرار گيرد، مي توانيم اين قول را بدهيم که در تاريخ اعلام شده، يعني اواخر آبان ماه، اين طرح در کل کشور اجرا شود.